1. Tên Sáng kiến/hoạt động/mô hình dự thi: MÔ HÌNH THÀNH PHỐ THÔNG MINH – BỀN VỮNG
2. Thời gian thực hiện

• Thời gian bắt đầu: 04/05/2026
• Thời gian kết thúc (nếu có): 27/05/2026

1. Địa điểm thực hiện: 60 Thăng Long, phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM

1. Tư liệu tham khảo/ minh họa (bắt buộc):

• Clip/phóng sự/phim hoạt hình/video mô tả nội dung
• Hình ảnh minh họa

Link download: https://drive.google.com/drive/folders/1gchc24xqemoCnaD_nQA3JLuPMag0lsoJ?usp=sharing 

Mã QR link download:    

1. Mô tả chi tiết (Viết thành đoạn văn, đảm bảo thể hiện rõ các yêu cầu và tiêu chí chấm điểm)

1. Mục đích: 

Vấn đề môi trường đô thị cần giải quyết: Mô hình tập trung giải quyết bài toán ô nhiễm rác thải nhựa, rác thải sinh hoạt, tình trạng ngập úng đô thị do hệ thống thoát nước quá tải khi mưa lớn, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, và sự cạn kiệt tài nguyên năng lượng truyền thống tại các khu vực dân cư.

Đối tượng hưởng lợi: Người dân sinh sống tại các khu đô thị, cộng đồng dân cư địa phương, hệ sinh thái đô thị xung quanh và trực tiếp là thế hệ trẻ/học sinh trong các môi trường giáo dục được tiếp cận không gian xanh.

2. Tính sáng tạo và đổi mới (Tiêu chí 1)

Điểm khác biệt, cải tiến: Thay đổi tư duy từ quản lý rác thải tuyến tính ("khai thác - sản xuất - tiêu dùng - thải bỏ") sang vòng lặp khép kín, chuyển hóa rác thải và các yếu tố tự nhiên thành nguồn tài nguyên tái tạo ngay trong lòng đô thị.

Công nghệ và cách tiếp cận độc đáo: Tích hợp công nghệ Hạ tầng thấm nước kết hợp lưới lọc rác tại nguồn giúp quản lý nước mưa thuận tự nhiên. Kiến trúc xanh tự cung tự cấp nhờ sự kết hợp giữa Vườn trên mái (cách nhiệt, giữ nước) và hệ thống Pin năng lượng mặt trời. Áp dụng mô hình chuyển đổi số thu gom rác qua các trạm xử lý thông minh.

Sáng tạo trong truyền thông và thiết kế: Thiết kế trực quan, sinh động với các phân khu mô phỏng thực tế. Điển hình là việc sử dụng lốp xe cũ sơn màu làm Mảng tường xanh thẩm mỹ và tạo ra mô hình góc Đổi rác lấy quà tạo hiệu ứng thị giác mạnh mẽ.

3. Tính thực tiễn và khả năng áp dụng tại địa phương (Tiêu chí 2)

Sự phù hợp với điều kiện thực tế (Đặc biệt tại TP.HCM): Hệ thống vỉa hè thấm nước và cống lọc rác giải quyết trực tiếp bài toán ngập lụt do triều cường/mưa lớn và tình trạng nghẹt cống do rác thải – vốn là vấn đề nan giải của TP.HCM.

Khả năng triển khai ngay, chi phí hợp lý:

- Khu vực Đổi rác lấy quà và Mảng tường xanh từ lốp xe hoàn toàn dễ dàng thực hiện ngay tại các khu dân cư, trường học với chi phí cực kỳ thấp nhờ tận dụng vật liệu tái chế.

- Hạ tầng thấm nước và pin mặt trời có thể lồng ghép cuốn chiếu vào các dự án chỉnh trang đô thị hoặc xây mới.

Quy trình thực hiện: Tổ chức theo mô hình liên kết: Chính quyền địa phương (ban hành cơ chế) - Doanh nghiệp môi trường/công nghệ (hỗ trợ kỹ thuật, thu mua rác tái chế) - Cộng đồng dân cư/Trường học (lực lượng nòng cốt thực hiện phân loại).

Tính khả thi khi mở rộng/lặp lại: Rất cao. Mô hình có cấu trúc module hóa, có thể thu nhỏ để áp dụng cho một trường học, một tuyến phố, hoặc mở rộng quy mô ra toàn quận, huyện.

4. Hiệu quả bảo vệ môi trường và tác động xã hội (Tiêu chí 3)

Tác động môi trường cụ thể: Giảm đáng kể lượng rác thải chôn lấp nhờ công nghệ tái chế và đốt rác phát điện; giảm thiểu hiện tượng ngập úng cục bộ; làm mát không khí đô thị (giảm từ 180°C bề mặt bê tông xuống nhiệt độ lý tưởng nhờ thảm thực vật); tiết kiệm tài nguyên nước và điện năng thắp sáng.

Tác động xã hội: Chuyển đổi nhận thức của người dân từ "bị động bỏ rác" sang "chủ động phân loại tài nguyên"; kiến tạo lối sống xanh, bền vững; huy động được sức mạnh nội tại của cộng đồng khi biến bảo vệ môi trường thành một hoạt động có lợi ích tương hỗ (đổi rác nhận quà).

5. Khả năng nhân rộng và duy trì bền vững (Tiêu chí 4)

Khả năng duy trì lâu dài: Mô hình tự tạo ra vòng tuần hoàn kinh tế: Rác tái chế sinh ra giá trị/quà tặng; năng lượng mặt trời giảm chi phí vận hành đô thị. Do đó, mô hình có tính tự chủ tài chính cao, đảm bảo vận hành lâu dài.

Khả năng áp dụng tại khu vực khác: Thiết kế linh hoạt giúp mô hình dễ dàng "bản địa hóa" để ứng dụng tại các khu dân cư hiện hữu, chung cư cao tầng, đặc biệt là đưa vào các trường mầm non, trường học để làm giáo cụ trực quan giáo dục thế hệ trẻ.

6. Tính lan tỏa và mức độ hưởng ứng của cộng đồng (Tiêu chí 5 – bổ sung thông tin phụ cho giải bình chọn)

Hoạt động truyền thông, kết nối: Tổ chức các ngày hội "Chủ nhật Xanh - Đổi rác lấy quà", các cuộc thi thiết kế sản phẩm tái chế từ lốp xe cũ, chai nhựa cho học sinh và phụ huynh; phát triển bảng tin/ứng dụng theo dõi "điểm xanh" tích lũy của từng hộ gia đình để tuyên dương phong trào.

7. Những thay đổi đã tạo ra (nếu đã thực hiện)

Với cộng đồng/đối tượng hưởng lợi: Hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn ngay tại nhà; không gian sống trở nên xanh, sạch, mát mẻ hơn; giảm thiểu các bệnh về đường hô hấp và cải thiện sức khỏe tinh thần.

Với người thực hiện: Nâng cao năng lực quản lý đô thị theo xu hướng hiện đại; tích lũy kinh nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ xanh và phương pháp STEAM vào giáo dục/đời sống.

Số liệu minh chứng (Mục tiêu kỳ vọng khi triển khai): Giảm đến 60% lượng rác thải sinh hoạt xả trực tiếp ra môi trường; tăng 30% diện tích mảng xanh đứng trên cùng một diện tích bề mặt; tiết kiệm tối thiểu 20% chi phí điện năng cho các tòa nhà công cộng.

Điểm thành công hoặc hạn chế:

- Thành công nổi bật: Tính tích hợp cao, kết hợp nhuần nhuyễn giữa giải pháp hạ tầng kỹ thuật vĩ mô và hoạt động tương tác xã hội vi mô dễ tiếp cận.

- Điểm cần cải thiện: Chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống hạ tầng thấm nước và pin năng lượng mặt trời còn tương đối cao; đòi hỏi sự đồng bộ lớn về mặt cơ chế quản lý đô thị.

9. Bài học kinh nghiệm/câu chuyện truyền cảm hứng

Trong quá trình thực hiện mô hình, khoảnh khắc nhìn thấy những chiếc lốp xe cũ kỹ, đen nhám biến thành một mảng tường hoa rực rỡ sắc màu đã thay đổi hoàn toàn định kiến của mọi người về rác thải. Chúng tôi nhận ra: "Không có thứ gì là phế thải, giới hạn duy nhất chỉ là sự sáng tạo của con người."

Thông điệp truyền cảm hứng hướng tới cộng đồng:

"Thành phố xanh không bắt đầu từ những đại công trình vĩ mô, mà bắt đầu từ việc bạn phân loại một chiếc chai nhựa hôm nay. Hãy cùng nhau đưa rác trở lại làm tài nguyên, đưa thiên nhiên trở lại lòng đô thị, vì một tương lai bền vững của chính chúng ta và thế hệ mai sau!"

Xem chi tiết tại link: https://docs.google.com/presentation/d/18AcArr_QRHcBg2mCAD5YbXqxE14XqXgV/edit?slide=id.p1#slide=id.p1